گذار از توده گرایی به حامی گرایی

و نظامی شدن دولت

  از انقلاب ۱۳۵۷، ایران دو ساختار قدرت غیر طبقاتی را تحربه کرده است: توده گرایی (پوپولیسم) و حامی گرایی (کلاینتالیسم).  حامی گرایی در ایران با اندیشه شیعه، حکومت رانت خوار، و انقلاب در ارتباط بوده است. این سه عامل سبب شکل گیری گروههای موازی خودمختار و قدرتمند گردید. سیستم حامی گرایی و تشیع را نمی توان با نظریه های جامعه شناسی طبقات اجتماعی تحلیل نمود. زیرا در مناسبات شیعی و حامی گرایی به جای لایه های افقی طبقات اجتماعی،  ستون های عمودی قدرت های رقیب در جامعه شکل می گیرد.